12 Ocak 2026 Pazartesi

BİR KELİME = VALE




Vale : (Fransızca) 1. (isim) Otel, restoran, alışveriş merkezi, düğün salonu vb. yerlerde gelen müşteri ve misafirlerin araçlarını otoparka park etmekle görevli kimse.

      "Davetliler gelmeye devam ettikleri için kapı sürekli açıktı ve birkaç tane vale misafirlerin arabalarını park etmekle meşguldüler."

2. (isim) ► Oda hizmetçisi.

      "Onun yanına vale durduğumun haftasına mı, ayına mı, geçmiş gün aklımda kalmadı, kış bastırdığından Boğaziçi’ndeki yalıya taşınıldı." - Aziz Nesin

3. (isim) ► Bacak.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Fransızca valet “1. hizmetkâr, genç adam, 2. iskambilde genç adam resimli kâğıt” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince vasselittus “hizmetçi” sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Kelt dilleri yazılı örneği bulunmayan *wasso- “ast, uşak” sözcüğünden alıntıdır.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

“iskambilde oğlan” [Ali Seydi, Yeni Türkçe Lugat, Resimli, 1929]
Vale = İskambil kâğıdında oğlan.

“... otopark görevlisi” [Milliyet - gazete, 2000]
Escada Vale Parking Nispetiye Cad.




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, internetten alıntıdır.




9 Ocak 2026 Cuma

BİR KELİME = MAVRA




Mavra : 1. (isim, ağızlardan) ► Gevezelik.

"İkinci ordu, üçüncü kolordu malullerinden başçavuş eskisi Topal Ağa derhâl mavrayı kes." - Orhan Kemal

2. (isim, ağızlardan) ► Palavra.

* * * * *

Birleşik Fiil veya Kalıp Söz olarak kullanımı :

Mavra atmak (veya sıkmak) : 1. Gevezelik etmek.

2. Palavra atmak.

* * * * *

Kelime Kökeni :

Yunanca mávros μαύρος “kara, koyu renk, esmer” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca amaurós αμαυρός “karanlık” sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama : Güncel argo anlamı muhtemelen “birinin esmerliğiyle alay ederek eğlenmek” eyleminden türemiştir. İngilizce moor “kara derili, Arap” Latince yoluyla Yunancadan alınmıştır.

Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler:

[A. Fikri, Lugat-ı Garibe, 1889]
mavro: Rumcadan, zenci.

“(argo)” [Mehmet Arslan (der.), Argo Kitabı, 1933]
mavra: eğlence, gevezelik




{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, dreamstime.com' dan alıntıdır.




5 Ocak 2026 Pazartesi

BİR KELİME = KATASTROF




Katastrof : (Fransızca) 1. (isim) ► Felaket.

2. (isim) ► Doğal afet.

3. (isim) Bir şiir veya tiyatro oyununun sonu.

4. (isim) ► Fiyasko.


* * * * *

Kelime Kökeni :

Fransızca catastrophe “felaket” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca katástrophē κατάστροφη “tepetaklak olma, devrilme, kader çarkının aşağı dönmesi” sözcüğünden alıntıdır. Eski Yunanca sözcük Eski Yunanca stréphō στρέφω “dönmek” fiilinin kata+ ön ekiyle fiilden türetilmiş ismidir.

Benzer sözcükler : katastrofal, katastrofik


Tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler :

[Kadro (aylık dergi), 1932]
Bu bir buhran değil, bir 'katastrof'un başlangıcıdır.





{ಠ,ಠ}
|)__) 
-”-”-





not: görsel, internetten alıntıdır.